admin 27 Tháng Hai, 2019
chăn nuôi dê

Ngành chăn nuôi dê được đánh giá là đem lại lợi nhuận cao mà không cần đầu tư quá nhiều. Người nuôi dê chỉ cần bỏ công sức chăm sóc con dê chu đáo thì chúng sẽ phát triển tốt. Tìm hiểu về chế độ dinh dưỡng và các loại thức ăn cho dê nuôi nhốt.

Chế độ dinh dưỡng cho loài dê

chăn nuôi dê

Để nuôi dê mau lớn và phát triển tốt, ngoài điều kiện về môi trường sống, người nuôi cần đặc biệt chú ý tới chế độ dinh dưỡng. Căn cứ vào nhu cầu dinh dưỡng để người nuôi cung cấp đầy đủ và đúng loại thức ăn cho dê nuôi nhốt.

Ở mỗi giai đoạn phát triển, loài dê cần một chế độ dinh dưỡng khác nhau đa dạng về nhóm chất và số lượng.

Nhu cầu về chất khô

Thông thường nhu cầu về chất khô của dê ở mức trung bình từ 3 – 6% trọng lượng cơ thể, tùy thuộc và tính sản xuất của giống dê và khả năng ăn của mỗi con. Nếu so với động vật cùng họ như trâu bò, thì loài dê có khả năng thu nhận các loại thức ăn khô khá cao. Đặc biệt, dê đang trong thời kỳ vắt sữa ở tháng đầu tiên và tháng thứ hai của chu kỳ

dê ăn cỏ

Loài dê có thể ăn được hầu hết các loại cây cỏ gồm 170 loài và 80 họ cây. Nếu được thả ăn tự do thì loại dê có khả năng ăn được khối lượng lớn vật chất khô.

Ví dụ, giống dê Bách Thảo miền bắc 1 năm cần 1,16 kg vật chất khô để sản xuất ra 1 kg sữa và cần 8,3 kg thức ăn tương tự để tăng 1 kg thể trọng.

Nhu cầu về năng lượng

Nếu được cung cấp đầy đủ nguồn năng lượng dê sẽ hấp thụ tối đa các chất dinh dưỡng. Nếu bị thiếu hụt năng lượng dê sẽ chậm phát triển dẫn tới sụt cân và giảm sản lượng sữa.

Nhu cầu về năng lượng của dê phụ thuộc vào số tuổi, trọng lượng cơ thể, khả năng sinh trưởng và sản xuất của từng con.

Nhu cầu Protein

Một cơ thể sống được cấu tạo nên từ thành phần protein. Protein vừa là một thành phần thiết yếu của cơ thể vừa ảnh hưởng lớn tới quá trình sinh trưởng và phát triển của cơ thể động vật.

Nhu cầu về protein được thể hiện ở hai mức là nhu cầu duy trì và nhu cầu sản xuất.

Ở mức nhu cầu duy trì: Tức là lượng protein cần thiết để bù đắp vào sự mất mát trong quá trình hoạt động bài tiết của cơ thể qua phân, nước tiểu, mồ hôi… Protein ở mức duy trì khoảng 1g protein tiêu hóa cho 1kg trọng lượng cơ thể sống.

Ở mức nhu cầu sản xuất: Tức là lượng protein phục vụ cho các hoạt động sinh sản, sinh trưởng và phát triển, sản xuất sữa. Nhu cầu protein trong giai đoạn cuối thai kỳ của dê cao hơn trong giai đoạn đầu thai kỳ.

Mức độ tăng trưởng hàng ngày quyết định tới nhu cầu sử dụng protein của dê. Ví dụ một con dê tăng trọng 50g mỗi ngày thường cần tiêu hóa tới 23 – 60g protein. Nếu con dê tăng trọng 100g mỗi ngày cần khoảng 33 – 70g protein tiêu hóa.

Nhu cầu protein cho dê sản xuất sữa phụ thuộc vào hàm lượng béo trong sữa. Nếu nhu cầu protein cao thì cho sữa có hàm lượng béo cao.

Nhu cầu về khoáng chất

Các thành phần khoáng chất sẽ giúp phát triển xương, răng các mô. Ngoài ra, khoáng chất là thành phần không thể thiếu tạo thành các enzym, hormon và các chất thiết yếu khác trong cơ thể, phục vụ cho quá trình trao đổi chất.

Cũng như các động vật sống khác, nhu cầu khoáng chất của dê được chia thành nhiều nhóm:

Khoáng đa lượng

  • Canxi cần thiết cho việc tái tạo xương và răng
  • Photpho cần thiết cho quá trình tạo mô và xương, tránh biếng ăn
  • Natri và Clo cung cấp đủ lượng muối cần thiết cho cơ thể, giúp ăn ngon miệng.
  • Magiê cần thiết cho hoạt động của hệ thống thần kinh và enzym, tránh vôi hóa mô mềm
  • Lưu huỳnh cần thiết trong quá trình tổng hợp protein của vi sinh vật dạ cỏ.

Khoáng vi lượng:

  • Sắt để hình thành Hemoglobin và các enzym trong quá trình oxy hóa
  • Iod cần thiết trong quá trình tổng hợp hormon tuyến giáp trạng để điều khiển cường độ trao đổi chất, tránh lưu thai, sinh con non
  • Kẽm, mangan có lợi cho khả năng sinh sản

Nhu cầu về vitamin

Loài dê có nhu cầu cao chủ yếu về vitamin D và E. Các vitamin C, K, nhóm B chỉ cần cung cấp đủ khẩu phần.

Nhu cầu nước

Loài dê đặc biệt có nhu cầu thấp về nước. Dê uống nhiều nước hơn vào ngày nhiệt độ cao trên 20 độ C. Vào mùa khô mỗi ngày dê cần 3 lít nước/ngay. Để sản xuất 1 lít sữa, con dể cần 1,5 lít nước.

Các loại thức ăn cho dê nuôi nhốt

Thức ăn thô xanh

Thức ăn thô xanh bao gồm các loại cỏ, cây, cành lá và thân cây mềm tươi xanh. Đây là thức ăn chính của các loài động vật nhai lại và cũng là thức ăn cho dê nuôi nhốt. Các loại thức ăn này có sẵn trong tự nhiên, khá dễ kiếm và phù hợp với lối chăn nuôi hộ gia đình quy mô nhỏ.

Các loại thức ăn thô xanh mang về có thể cho dê ăn trực tiếp, không cần qua sơ chế, người nuôi chỉ cần cắt ngắn các loại cỏ và thân cây hoặc chặt nhỏ thân cây dài chừng 3-5cm.

Thức ăn thô khô

dê ăn rơm khô

Các loại thức ăn thô khô thường là rơm hoặc gốc rạ hay các loại thức thô xanh được phơi khô. Nó là một món phổ biến trong thức ăn cho dê nuôi nhốt. Thức ăn thô xanh thường được phơi khô làm đồ ăn dự trữ cho vật nuôi khi vào mùa đông hay khi thời tiết gặp bất lợi.

Nhiều loại thức ăn thô khô như cây cỏ, lá sắn, lá kẹp dâu… có tác dụng giúp dê tránh được bệnh nhiễm ký sinh trùng và phòng ngừa rối loạn tiêu hóa.

Các loại củ quả

Cũng như nhiều loại động vật nhai lại khác, dê có thể ăn nhiều loại củ quả thông thường là sắn, ngô tươi hoặc khô đều được. Các loại củ quả nên được nghiền nhỏ hoặc cắt khúc to vừa phải.

Thức ăn ủ chua

Trong số các loại thức ăn cho dê nuôi nhốt có một loại thức ăn ủ chua. Thức ăn ủ chua bao gồm những loại từ lá cây như thân cây ngô, rơm lúa tươi, phụ phẩm của cây dứa từ chồi ngọn cho tới quả dứa và vỏ quả dứa, bã dứa…, ngọn lá mía, ngọn lá sắn, cây lạc…

Các loại cây và nguyên liệu này được chặt nhỏ, cắt ngắn chừng 3-5 cm rồi đem ủ lên men trong khoảng 3 tuần. Sau thời gian ủ chua là có thể cho dê ăn. Tuy nhiên cần nhớ là chỉ cho dê ăn với lượng vừa đủ vào lúc chúng muốn ăn, không nên cho ăn liên tục nhiều ngày hay lưu thức ăn thừa từ ngày này qua ngày khác. Nên trộn thức ăn ủ chua với thức ăn khác cho dê dễ ăn hơn.

Nếu muốn tăng lượng thức ăn ủ chua trong khẩu phần hàng ngày của dê thì cần trung hòa bớt lượng axit có trong thức ăn bằng cách dùng vôi bột. Dùng từ 4-6 g vô bột cho 1 tấn thức ăn ủ chua. Hay một cách khác là dùng dung dịch amoniac. Bạn dùng 4 lít dung dịch amoniac 25%/tấn thức ăn ủ chua. Dung dịch này vừa có tác dụng trung hòa acid vừa cung cấp ni tơ.

Thức ăn hỗn hợp

Thức ăn hỗn hợp là người nuôi kết hợp nhiều loại thức ăn tinh và thô với nhau vừa giúp gia súc dễ tiêu hóa lại có thể tiết kiệm chi phí mua thức ăn cho dê nuôi nhốt.

Thức ăn bổ sung dinh dưỡng

Đó chủ yếu là các loại thức ăn bổ sung khoáng chất, vitamin và muối cho dê. Công thức pha chế phổ biến được người nuôi dê áp dụng là lấy 75% khoáng + 15% muối rồi + 10% xi măng pha nước để làm bánh thức ăn. Mỗi bánh thức ăn nặng từ 0,5-1kg. Ngoài ra, người nuôi nên làm thêm các ống tre hay túi đựng muối cho dê liếm.

Facebook Comments
Rate this post